Page 28 - Budowniczy Nr6
P. 28
PO GODZINACH
Rosja. Włodzimierz nad Klaźmą.
XVII-wieczny ikonostas w cerkwi zobowiązani są do noszenia w tym czasie szaty litur- Na ołtarzu znajduje się euchologion księga litur-
gicznej. Dotyczy to nie tylko czasu sprawowania sa- giczna przeznaczona dla kapłanów i diakonów,
mego nabożeństwa, ale też czynności związanych zawierająca porządek liturgii, sakramentów i po-
z przygotowaniem i sprzątaniem prestołu. święceń. Po bokach prezbiterium - od strony pół-
nocno-wschodniej znajduje się pomieszczenie
zwane z greckiego prothesis i przeznaczone jest na
przechowywanie darów składanych na rzecz pa-
rafii, a także do przygotowywania darów euchary-
stycznych.
Układ każdej cerkwi skierowany jest osią w kierunku
Jerozolimy. Po prawej stronie ikonostasu – pierw-
sza od ściany (patrząc w kierunku ołtarza – prestoły)
znajduje się ikona patrona cerkwi. Przed schodami
i ikonostasem znajduje się analogion lub anałoj - pro-
stokątny i skośnie ścięty stół, służący jako podstawa
dla wystawionych do adoracji ikon. W praktyce litur-
gicznej znane są trzy rodzaje analogionu, określane
z greckiego jako diskelion, proskinitarion oraz wła-
ściwy analogion. Wierny przychodząc do cerkwi cału-
je znajdującą się na analogionie ikonę i składa hołd.
Przed ikonostasem znajduje się podwyższenie zwane
klirosem lub soleją. Po prawej stronie nawy w cerkwi
znajduje się akolita w formie drewnianego, wielo-
bocznego filaru i jest często zwieńczony obrotową,
wielościenną piramidą. Jest używany w śpiewie chó-
ralnym.
W cerkwiach nie ma żadnych instrumentów mu-
zycznych (w kościołach katolickich są organy) – tyl-
ko śpiew kapłana i wiernych. Liturgia nabożeństwa
oparta jest na śpiewie z pytaniami i modlitwą ka-
płana, jak również na śpiewie wiernych proszących
i odpowiadających kapłanowi. Liturgia wschodnich
chrześcijan oparta jest na sacrum, które zachodzi za
zasłoną (czyli ikonostasem). Natomiast liturgia kato-
licka lub protestancka odbywa się przed wiernymi
bez żadnych zasłon.
28 PAŹDZIERNIK - GRUDZIEŃ 4/2025 (100)
