Page 12 - Budowniczy Nr6

GOŚĆ BUDOWNICZEGO

Wieża widokowa ze zjeżdżalnią na górze Łysula

nie jest kolejną typową konstrukcją

Jestem przeciwnikiem bezkrytycznego stawiania kolejnych wież widokowych - deklaruje
DR. INŻ. PAWEŁ ŻWIREK. Nam opowiada, jak doszło do tego, że zaangażował się w projekt wieży
widokowej ze zjeżdżalnią na górze Łysula, za który otrzymał nagrodę
Małopolskiego Inżyniera Budownictwa 2024 w kategorii projektowanie.

- W ostatnich latach możemy mówić wręcz o mo- wskazywała, że wieża, a co za tym idzie i sama zjeż-
dzie na wieże widokowe... dżalnia muszą być dość wysokie. Zewnętrzna tuba
zjeżdżalni w postaci linii śrubowej o zmiennym skoku
- Sporo chodzę po górach i zaliczyłbym się raczej do wijąca się wokół wewnętrznej klatki schodowej wy-
przeciwników ich budowy w tak wielu miejscach... magała zastosowania obudowy. Koncepcja architek-
- O! toniczna zakładała, że w odróżnieniu od konstrukcji
- Jest sporo szczytów, gdzie takie obiekty są według klasycznych wież, które mają stały, bądź zmniejsza-
mnie zupełnie niepotrzebne. Jeżeli mamy niezalesio- jący się wraz z wysokością przekrój porzeczny, nasza
ne szczyty, czy polany, z których roztaczają się pięk- rozszerza się nieznacznie ku górze - ten prosty zabieg
ne widoki, to nie widzę sensu w stawianiu wieży na miał nadać jej swoistego charakteru architektoniczne-
szczycie góry tylko po to, by zobaczyć to samo tylko go. A to oznacza, że tam, gdzie są największe siły prze-
z nieco większej wysokości. A w niektórych przypad- krojowe, konstruktor ma najmniejszy przekrój. Z kolei
kach takie obiekty po prostu szpecą krajobraz. u góry, gdzie wieża wystaje ponad korony drzew, gdzie
Dr inż. Paweł Żwirek mamy największe obciążenia wiatrem, zwiększony
- absolwent Wydziału Inżynierii - Jak to się więc stało, że zabrał się Pan za projek- jest obszar oddziaływania tego obciążenia. Inne wie-
Lądowej Politechniki Krakowskiej
im. Tadeusza Kościuszki, adiunkt towanie wieży widokowej na górze Łysula? że są nieobudowane, obudowanie naszej sprawiło, że
w Katedrze Konstrukcji Mostowych, doszły kolejne obciążenia. Do tego zjeżdżalnia musia-
Metalowych i Drewnianych PK,
projektant w pracowni projektowej - Gmina Gorlice zwróciła się do nas z zapytaniem na ła być tak zaprojektowana, by można było bezpiecznie
AKE Studio. Otrzymał nagrodę
Małopolski Inżynier Budownictwa opracowanie projektu koncepcyjnego wieży widoko- nią zjechać w dół i na dole wyhamować, więc wstęga
2024 w kategorii projektowanie wej ze zjeżdżalnią. Łysula leży w Beskidzie Niskim, tej zjeżdżali przecina zewnętrzną powłokę obudowy.
za projekt konstrukcyjny wieży
ze zjeżdżalnią na górze Łysula gdzie dominują kopulaste, zalesione wzniesienia I w to wszystko trzeba było jeszcze wkomponować
w Beskidzie Niskim koło Gorlic, o umiarkowanych wysokościach i jest mało polan ciąg komunikacyjny, czyli schody.
która stała się atrakcją turystyczną.
Wieża ma 32 metry wysokości, szczytowych z dobrymi widokami. Stąd też stosunko-
platforma widokowa znajduje się wo mała popularność tych terenów wśród turystów. - Czyli niby prosta inżynierska konstrukcja zrobi-
na wysokości 28 metrów i można
z niej zobaczyć Gorlice, Pogórze Jeżeli więc nie ma żadnego przewyższenia, z którego ła się dość skomplikowana...
Ciężkowickie, pasma Beskidu można podziwiać panoramę, wieża widokowa w ta-
Niskiego, Beskidu Sądeckiego,
Beskidu Wyspowego i Gorców, kim miejscu ma sens. - ... a z tyłu głowy wciąż mieliśmy to zastrzeżenie, by
a w pogodne dni nawet Tatry. projekt nie był zbyt trudny do realizacji i nie był zbyt
Z wieży można zjechać zjeżdżalnią
rurową o długości 54 metrów. - Nawet ta o prostej konstrukcji? kosztowny. Pomogły mi w tym moje wcześniejsze
Wlot zjeżdżalni znajduje się pod doświadczenia, bo przez 15 lat w swojej karierze in-
platformą widokową, zielone
światło informuje, że można - Nie chcieliśmy zaprojektować kolejnej, typowej wie- żynierskiej zajmowałem się też wykonawstwem w za-
bezpiecznie rozpocząć zjazd. ży widokowej, choć z drugiej strony wiedzieliśmy, że kresie konstrukcjach stalowych i lekkiej obudowy. Ten
Cały obiekt jest oświetlony
i monitorowany. Wstęp jest jak wymyślimy coś bardzo skomplikowanego, to bę- projekt był również dobrym ćwiczeniem dla naszych
bezpłatny.
dzie duże prawdopodobieństwo, że nikt tego projek- młodych architektów i inżynierów, bo pozwalał im zro-
tu nie zrealizuje, bo gmina nie będzie mieć na to wy- zumieć, jak pogodzić koncepcje projektanta z możli-
starczającego budżetu. A przecież to, że miała to być wościami wykonawczymi i jak to się przekłada na kosz-
wieża widokowa ze zjeżdżalnią, już znacząco podno- ty realizacji - a tym samym na realne szanse powstania
siło koszty inwestycji. wieży. Np. projektując ciąg komunikacyjny wewnątrz
wieży cały czas trzeba było myśleć, jak zapewnić po-
- Jej zaprojektowanie było wyzwaniem? wtarzalność jego konstrukcji, by trzon wewnętrzny
składał się z powtarzalnych segmentów, które na miej-
- Naszą pracownię tworzą architekci i konstruktorzy. scu zostaną połączone w całość. To zmniejszało koszty
Możliwość opracowania projektu koncepcyjnego wie- inwestycji, tak samo jak zmniejszenie masy całej kon-
ży była dla naszej pracowni wyzwaniem, ponieważ strukcji, która po kolejnych iteracjach rozwiązań kon-
bardzo zależało nam na tym aby przyczynić się do strukcyjnych zmalała ponad dwukrotnie w stosunku
powstania obiektu, który na stałe wpisze się w krajo- do pierwotnie zakładanych rozwiązań.
braz Małopolski. Była to też kapitalna odskocznia od
rutynowych prac projektowych. Należy tutaj podkre- - Na ile to był ważny, oryginalny, nietypowy pro-
ślić, że był to przykład modelowej współpracy z Gmi- jekt w porównaniu do tego, co jako AKE Studio
ną Gorlice, która nam zaufała. Bardzo pozytywne robicie najczęściej?
recenzje i ogromna popularność wieży są chyba naj-
lepszym świadectwem tego, że udało nam się podo- - To było zupełnie inne zadanie, bo zajmuje-
łać temu wyzwaniu. Inwentaryzacja wysokości drzew my się głównie budownictwem przemysłowym

12 PAŹDZIERNIK - GRUDZIEŃ 4/2025 (100)